Nauka bliżej nas

„Zagłębie Dąbrowskie Pamięta! 82. Rocznica Zbrodni Katyńskiej na Jeńcach z Ostaszkowa” to tytuł projektu, na realizację którego Stowarzyszenie „Nauka bliżej nas ” otrzymało we wrześniu tego roku grant w ramach konkursu „FIO Śląskie Lokalnie 2021-2023”. Operatorem konkursu jest Fundacja Instytut Pracy i Edukacji w Gliwicach , natomiast organizacją finansującą – Narodowy Instytut Wolności – Centrum Rozwoju Społeczeństwa Obywatelskiego w Warszawie.

Projekt polega na opracowaniu, publikacji i dystrybucji 300 sztuk kalendarza ściennego na 2022 rok. Kalendarz będzie zawierał wybrane informacje o polskich policjantach II RP, w tym z Zagłębia, jeńcach Ostaszkowa, zamordowanych strzałem w tył głowy przez NKWD wiosną 1940 roku w Twerze i pogrzebanych w lesie w Miednoje, kalendarium obozowe i formy upamiętniania ofiar.

Obecność Zagłębiaków wśród zamordowanych w Twerze 6295 jeńców z Ostaszkowa, funkcjonariuszy policji, Funkcjonariuszy Straży Granicznej, Korpusu Ochrony Pogranicza oraz Pracowników Administracji Państwowej i Wymiaru Sprawiedliwości II Rzeczpospolitej Polskiej, odmawiających odważnie Sowietom wyrzeczenia się Ojczyzny i polskiej tożsamości jest mało znana w regionie. Uczczenie ich postaw jako bohaterów narodowych, a także lokalnych, będzie poprzez treści kart kalendarza przekazem dziedzictwa kulturowego pomiędzy pokoleniami.

Na rok 2022 przypada 82. rocznica Zbrodni Katyńskiej, kwalifikowanej jako zbrodnia wojenna, zbrodnia przeciwko ludzkości, zbrodnia przeciwko pokojowi, zbrodnia komunistyczna i zbrodnia ludobójstwa, a przypominanie jej Ofiar jest naszym, Polaków, obowiązkiem.

Jesteśmy przekonani, że kalendarz z najważniejszymi informacjami i zdjęciami, dotyczącymi upamiętnienia Jeńców Ostaszkowa na 12 stronach, ułatwi wielu osobom utrwalenie wiedzy o zbrodni na Jeńcach Ostaszkowa w ramach Zbrodni Katyńskiej, a także zainspiruje, aby tę wiedzę pogłębiać i rozpowszechniać.

Dystrybucja kalendarzy nastąpi w listopadzie. Stowarzyszenie „Nauka bliżej nas” przekaże kalendarze władzom samorządowym, bibliotekom i jednostkom policji w Zagłębiu Dąbrowskim.

Podziękowania od Prezydenta Miasta Będzin

Pismo z podziękowaniami od Miejskiej i Powiatowej Biblioteki Publicznej w Będzienie

Anna Kosmala
WNIOSKI I REKOMENDACJE Z RAPORTU EWALUACJI
Projektu 70ORG „Zagłębie Dąbrowskie Pamięta! 82 Rocznica Zbrodni Katyńskiej na Jeńcach z Ostaszkowa

Podjęte działania ewaluacyjne wskazały na trafność wyznaczonego celu przedsięwzięcia, który był zgodny z oczekiwaniami beneficjentów, potrzebami lokalnymi oraz politykami i priorytetami partnerów i donorów.

Kalendarz został pozytywnie przyjęty i zaakceptowany przez ankietowanych. Jak wynika z procesu ewaluacji, jego treści szeroko oddziaływały na odbiorców. Niestety pomimo ponawiania apelu o wypełnianie ankiet ewaluacyjnych, tylko 27,1% instytucji i ich pracowników odpowiedziało na te prośby. Na poziom dużego zainteresowania wskazuje jednakże to, że nikt nie odmówił uczestnictwa w Projekcie. Beneficjenci przyjęli za potwierdzeniem 295 egzemplarzy kalendarzy ściennych – dla Operatora przeznaczono 5 egzemplarzy, które zostaną przekazane wraz ze sprawozdaniem. Trzeba nadmienić, że szefowie niektórych instytucji okazali szczególne zainteresowanie kierując do Stowarzyszenia odrębną korespondencję wyrażającą zadowolenie z tematu podjętego w Projekcie. Tym samym Stowarzyszenie potwierdziło zaangażowanie w życiu publicznym, poszerzyło swoje doświadczenia. Na tej bazie proponuje się przygotowanie nowego projektu rozwijającego świadomość narodową i obywatelską oraz upowszechniania dziedzictwa narodowego i regionalnego skierowanego do czeladzkiej społeczności we współpracy ze Stowarzyszeniem Miłośników Czeladzi.

Ewaluacja wykazała skuteczność osiągnięciu podstawowego celu Projektu jakim jest upamiętnienie policjantów II RP ofiar Zbrodni Katyńskiej na Jeńcach z Ostaszkowa w 82 rocznicę dokonania na nich mordu, co potwierdzają ankietowani, którzy w 100% uznają tę formę upamiętnienia i złożenia hołdu bohaterom za odpowiednią.

Zgodna współpraca członków Stowarzyszenia wzmocniła efektywność i użyteczność posiadanych zasobów ludzkich i wykorzystania ich czasu w uzyskaniu pozytywnych efektów polegających na realizacji Projektu w tak krótkim czasie.

Efekty Projektu są trwałe. Będą jeszcze długo oddziaływać na odbiorców. 300 egzemplarzy kalendarza (w tym 5 dla Operatora Projektu) będzie użytkowanych przez cały 2022 rok a wydany w bieżącym roku już przypomina odbiorcom o 82 rocznicy mordu na policjantach II RP, co wpisuje się w obchody tej rocznicy w nadchodzącym nowym roku. Można także przewidywać, że wielu beneficjentów zachowa egzemplarze kalendarza w instytucjonalnych czy prywatnych archiwach, traktując je jako publikacje edukacyjne. Już poza działaniami zakończonego Projektu proponuje się po skorzystać z zaproszenia Miejskiej Komendy Policji w Sosnowcu do współpracy przy organizowaniu Izby Pamięci. Rekomenduje się, aby Stowarzyszenie Nauka Bliżej włączyło się w pomoc przy organizacji Izby Pamięci MKP w Sosnowcu jak i inne działania związane z obchodami 82 rocznicy Zbrodni Katyńskiej w kwietniu-maju 2022 roku na terenie Zagłębia Dąbrowskiego.

Rekomenduje się w przypadku realizacji innych Projektów zmiany w planowaniu ewaluacji metodą ankietowania. Aby pozyskiwać większą ilość wypełnionych ankiet, proponuje się, aby ankietowani wypełniali je anonimowo np.: online. Zachodzi przypuszczenie, że niewielka skuteczność apeli o wypełnienia ankiet podczas realizacji zakończonego Zadania mogła być spowodowana brakiem zaufania i obawami ankietowanych odbiorców o zachowanie anonimowości odpowiedzi. Ten sposób wymaga współpracy z profesjonalnym informatykiem.